2009-02-12
Rojca
Rojca południowa część miasta Radzionków. Nazwa zapewne pochodzi od rolnika o nazwisku Rojca (w tej samej pisowni to nazwisko występuje w Chorwacji i Słowenii).
Pierwsza wzmianka pochodzi z 1785 roku. Rojca obejmowała jedynie pola, las i młyn wodny Buchacz na południu przy granicznej rzece Szarlejka z miastem Bytom.
W latach 1871-77 zbudowano w kopalnię węgla kamiennego "Radzionków" (Radzionkaugrube), a w latach 1883-84 hutę cynku "Łazarz" (Lazyhütte), późniejszy „Wtórmet”. Rozwój przemysłu wpłynął również na szybki wzrost liczby mieszkańców Rojcy i całego Radzionkowa. Początkowa urzędowa nazwa, powstającej zabudowy w latach 70. XIX wieku, brzmiała Colonie Roitza (kolonia Rojca). Na przełomie XIX i XX wieku przemianowano ją na Neu Radzionkau (Radzionków Nowy – w latach 1922-39). Pierwotna zabudowa kolonii (powstała w wyniku parcelacji gruntów dla pracowników nowo powstałej kopalni „Radzionków” - do 1922 roku „Radzionkaukgrube”), na sporej wielkości działki) powstawała wzdłuż obecnych ulic: Gwarków, Szczęśliwej, Nieznanego Żołnierza.
Typowe kolonie robotnicze patronalne zbudowano na terenie boru - zwierzyńca leśnego hrabiego Hugona Henckla von Donnersmarcka. Były to: pierwsza kolonia robotnicza Lazy („Łazarz”) przy ul. Lawendowej (obecnie otoczona Pracowniczymi Ogródkami Działkowymi „Nasza Przyszłość”). Kolonia była zbudowana dosyć oszczędnie. Niskie domy miały dwie kondygnacje mieszkalne, jako budulca użyto cegły i skały dolomitowej Po wybudowaniu Lazy-Kolonie przy ul. Wawelskiej, nazwę pierwszej kolonii, tej przy ul. Lawendowej przestano używać, żeby nie dochodziło do pomyłek), niedaleko niej - Kolonia Wandy (ul. Wandy), Kolonia Mariańska w 1903 roku (przed 1921 r. Lazy-Kolonie, czyli Kolonia Łazarza - ul. Wawelska (była to druga kolonia o tej nazwie w Rojcy), Kolonia Artura w 1906 roku (ul. Artura) i tzw. Hugona (ul. Kużaja - dawniej Hugostrasse). Familoki „Na Hogonie” przetrwały w niezmienionej formie do czasów współczesnych. W latach 70. w każdym mieszkaniu wydzielono część kuchni na łazienkę i ubikację, a w 1999 roku rozebrano na podwórkach ostatnie, kolonijne „chlywiki” w Radzionkowie.
Kolonia Artura uległa zupełnemu przeobrażeniu. Funkcjonalne i estetyczne parterowe domy robotnicze zwane po śląsku „familokami” po południowej stronie ul. Artura (w czasach PRL-u ul. Okrzei) zostały wyburzone w latach 70. pod budowę pawilonu handlowego i dwóch bloków mieszkalnych, a "familoki" po północnej stronie ul. Artura przerobiono, nadbudowując jedno piętro w miejsce spadzistego dachu; w ścianach wybito nowe poziome okna. W mieszkaniach powstały łazienki i ubikacje, a komórki zwane po śląsku „chlywikami” wyburzono. W ich miejsce powstało 5 bloków przy nowo powstałej ul. Bezpiecznej. Dalszy rozwój Rojcy nastąpił od końca lat 60., kiedy wybudowano bloki przy ul. Miedziowej (do 1975 roku - Hutnicza). Pierwsze 4 bloki zbudowano od końca lat 50., ostatnie do połowy lat 70. Do końca lat 60. likwidowano wzdłuż południowej części ulicy szeregowo ustawione betonowe, parterowe baraki dla bezrobotnych z lat 30.
W latach 70. powstały kolejne bloki przy ul. Bezpiecznej (do 1991 roku - ZWM) i ul. Kużaja. Niska zabudowa to osiedle domków jednorodzinnych z lat 60. dla pracowników kopalni przy ul. Średniej i Jaracza. Na "Planie sytuacyjnym" (tereny i obiekty kop. Radzionków) w skali 1:5 000 (ok. 1950 rok), jest adnotacja, że lasek między ul. Sikorskiego a torami wąskotorówki (czyli dzisiejsze rejony ulic Średniej i Jaracza) jest przeznaczony pod budownictwo indywidualne kopalni „Bytom”. Według planu wydzielony obszar miał powierzchnię 7,5 ha. W rzeczywistości trochę go poszerzono. Dodatkowo po drugiej stronie ul. Sikorskiego przy ul. Południowej kilka domków jednorodzinnych zbudowanych do lat 70. oraz zabudowa segmentowa z lat 80. i 90. na tzw. Łąkach między ul. Skotnicką a nasypem kolejowym (ulice: Sikorskiego od nasypu kolejowego, Huzarów, Lotników, Kirasjerów, Piechurów, Artylerzystów, Zwiadowców, Grenadierów, Fizylierów i Kadetów).
Pozostała zabudowa jednorodzinna powstała w środkowej części ul. Kużaja (bliźniaki z lat 70. między ul. Nieznanego Żołnierza a ul. Gierymskiego oraz luźno wzdłuż całej ul. Kużaja od lat 70. do chwili obecnej) i na tzw. Skotnicy - północnym krańcu Rojcy. Ta część zwana jest również „Azil” - od małego "familoka" socjalnego z okresu międzywojennego przy ul. Lipoka, zbudowanego z inicjatywy Jerzego Ziętka. Wokół skoncentrowała się niewielka zabudowa domków jednorodzinnych z lat 80. - ulice: Komandosów, Saperów i Czołgistów oraz dwa piętrowe bloki nauczycielskie z początku lat 70. przy ul. Skotnickiej 2 i 4.
W latach 1871-77 zbudowano w kopalnię węgla kamiennego "Radzionków" (Radzionkaugrube), a w latach 1883-84 hutę cynku "Łazarz" (Lazyhütte), późniejszy „Wtórmet”. Rozwój przemysłu wpłynął również na szybki wzrost liczby mieszkańców Rojcy i całego Radzionkowa. Początkowa urzędowa nazwa, powstającej zabudowy w latach 70. XIX wieku, brzmiała Colonie Roitza (kolonia Rojca). Na przełomie XIX i XX wieku przemianowano ją na Neu Radzionkau (Radzionków Nowy – w latach 1922-39). Pierwotna zabudowa kolonii (powstała w wyniku parcelacji gruntów dla pracowników nowo powstałej kopalni „Radzionków” - do 1922 roku „Radzionkaukgrube”), na sporej wielkości działki) powstawała wzdłuż obecnych ulic: Gwarków, Szczęśliwej, Nieznanego Żołnierza.
Typowe kolonie robotnicze patronalne zbudowano na terenie boru - zwierzyńca leśnego hrabiego Hugona Henckla von Donnersmarcka. Były to: pierwsza kolonia robotnicza Lazy („Łazarz”) przy ul. Lawendowej (obecnie otoczona Pracowniczymi Ogródkami Działkowymi „Nasza Przyszłość”). Kolonia była zbudowana dosyć oszczędnie. Niskie domy miały dwie kondygnacje mieszkalne, jako budulca użyto cegły i skały dolomitowej Po wybudowaniu Lazy-Kolonie przy ul. Wawelskiej, nazwę pierwszej kolonii, tej przy ul. Lawendowej przestano używać, żeby nie dochodziło do pomyłek), niedaleko niej - Kolonia Wandy (ul. Wandy), Kolonia Mariańska w 1903 roku (przed 1921 r. Lazy-Kolonie, czyli Kolonia Łazarza - ul. Wawelska (była to druga kolonia o tej nazwie w Rojcy), Kolonia Artura w 1906 roku (ul. Artura) i tzw. Hugona (ul. Kużaja - dawniej Hugostrasse). Familoki „Na Hogonie” przetrwały w niezmienionej formie do czasów współczesnych. W latach 70. w każdym mieszkaniu wydzielono część kuchni na łazienkę i ubikację, a w 1999 roku rozebrano na podwórkach ostatnie, kolonijne „chlywiki” w Radzionkowie.
Kolonia Artura uległa zupełnemu przeobrażeniu. Funkcjonalne i estetyczne parterowe domy robotnicze zwane po śląsku „familokami” po południowej stronie ul. Artura (w czasach PRL-u ul. Okrzei) zostały wyburzone w latach 70. pod budowę pawilonu handlowego i dwóch bloków mieszkalnych, a "familoki" po północnej stronie ul. Artura przerobiono, nadbudowując jedno piętro w miejsce spadzistego dachu; w ścianach wybito nowe poziome okna. W mieszkaniach powstały łazienki i ubikacje, a komórki zwane po śląsku „chlywikami” wyburzono. W ich miejsce powstało 5 bloków przy nowo powstałej ul. Bezpiecznej. Dalszy rozwój Rojcy nastąpił od końca lat 60., kiedy wybudowano bloki przy ul. Miedziowej (do 1975 roku - Hutnicza). Pierwsze 4 bloki zbudowano od końca lat 50., ostatnie do połowy lat 70. Do końca lat 60. likwidowano wzdłuż południowej części ulicy szeregowo ustawione betonowe, parterowe baraki dla bezrobotnych z lat 30.
W latach 70. powstały kolejne bloki przy ul. Bezpiecznej (do 1991 roku - ZWM) i ul. Kużaja. Niska zabudowa to osiedle domków jednorodzinnych z lat 60. dla pracowników kopalni przy ul. Średniej i Jaracza. Na "Planie sytuacyjnym" (tereny i obiekty kop. Radzionków) w skali 1:5 000 (ok. 1950 rok), jest adnotacja, że lasek między ul. Sikorskiego a torami wąskotorówki (czyli dzisiejsze rejony ulic Średniej i Jaracza) jest przeznaczony pod budownictwo indywidualne kopalni „Bytom”. Według planu wydzielony obszar miał powierzchnię 7,5 ha. W rzeczywistości trochę go poszerzono. Dodatkowo po drugiej stronie ul. Sikorskiego przy ul. Południowej kilka domków jednorodzinnych zbudowanych do lat 70. oraz zabudowa segmentowa z lat 80. i 90. na tzw. Łąkach między ul. Skotnicką a nasypem kolejowym (ulice: Sikorskiego od nasypu kolejowego, Huzarów, Lotników, Kirasjerów, Piechurów, Artylerzystów, Zwiadowców, Grenadierów, Fizylierów i Kadetów).
Pozostała zabudowa jednorodzinna powstała w środkowej części ul. Kużaja (bliźniaki z lat 70. między ul. Nieznanego Żołnierza a ul. Gierymskiego oraz luźno wzdłuż całej ul. Kużaja od lat 70. do chwili obecnej) i na tzw. Skotnicy - północnym krańcu Rojcy. Ta część zwana jest również „Azil” - od małego "familoka" socjalnego z okresu międzywojennego przy ul. Lipoka, zbudowanego z inicjatywy Jerzego Ziętka. Wokół skoncentrowała się niewielka zabudowa domków jednorodzinnych z lat 80. - ulice: Komandosów, Saperów i Czołgistów oraz dwa piętrowe bloki nauczycielskie z początku lat 70. przy ul. Skotnickiej 2 i 4.
Źródło: Wikipedia
- NAJNOWSZE NEWSY
- Szczepienie lisów
- Zakończono kolejny etap ważnej inwestycji w Rojcy
- Opłata środowiskowa – kto i za co musi płacić?
- Komunikaty dotyczące przyznawania świadczeń
- VIII Sesja Rady Miasta Radzionków
- Tydzień Bibliotek
- Protest do premiera Donalda Tuska
- Zamieniamy odpady na zielone sadzonki roślin. Pozbądź się śmieci, chroń środowisko!
- OGŁOSZENIA
- Nr. 1 na rynku pożyczek pod zastaw nieruchomości.
- Jak rozwinąc biznes w domu ? - zapraszam do współpracy
- Schody Rintal-tylko w maju stopniowa promocja ile stopni prostych-tyle procent rabatu
- LETNIE WCZASY Z ZABIEGAMI RELAKSUJĄCO-REHABILITACYJNYMI JUŻ OD 612 ZŁ/OS ZA 7 DNI - USTROŃ 2012
- Praca dla kobiet ORIFLAME
- Kupię Przejmę Zadłużoną spółkę akcyjną lub z o.o.
- MARIZA - Zarabiaj z Nami !
- Mechanik MAN DAF Volvo Scania – Wielka Brytania
- Kupię Spółkę - Skup Zadłużonych Spółek
- Konsultant ORIFLAME - praca dodatkowa!
- praca-szybko zarobisz-Oriflame
- ***WCZASY DLA EMERYTÓW I RENCISTÓW - ZŁOCKIE (MUSZYNA) 2012
Dodaj komentarz